Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Przysusze

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 03 września 2024 roku

Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny

w składzie następującym :

Przewodniczący: SSR Robert Wójcik

Protokolant: sekr. sad. Anna Włodarczyk

po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 roku w Przysusze

na rozprawie

spraw z powództwa: (...) S.A. z siedzibą we W.

przeciwko: Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą
w W.

o zapłatę

I.  zasądza od Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą
w W. na rzecz (...) S.A. z siedzibą we W. kwotę 5.476,00 zł (pięć tysięcy czterysta siedemdziesiąt sześć złotych zero groszy) wraz z:

1.  odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 4.000,00 zł (cztery tysiące złotych zero groszy) od dnia 24 lipca 2011 roku do dnia zapłaty;

2.  odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 1.476,00 zł (jeden tysiąc czterysta siedemdziesiąt sześć złotych zero groszy) od dnia 24 stycznia 2022 roku do dnia zapłaty;

II.  zasądza od Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą
w W. na rzecz (...) S.A. z siedzibą we W. kwotę 3.217,00 zł (trzy tysiące dwieście siedemnaście złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

III.  zwrócić na rzecz Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą
w W. z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją sum na zlecenie nr (...) kwotę 80,74 zł (osiemdziesiąt złotych i siedemdziesiąt cztery grosze) tytułem zwrotu części niewykorzystanej zaliczki.

Sygn. akt I C 88/22

UZASADNIENIE

wyroku z dnia 03 września 2024 roku

Powód (...) S.A. z siedzibą we W. pozwem złożonym w dniu
24 stycznia 2022 roku (data nadania przesyłki) przeciwko Towarzystwu (...)
i (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o zasądzenie kwoty 5.476,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami z opóźnienie liczonymi od kwoty 4.000,00 zł od dnia 24 lipca 2021r. do dnia zapłaty oraz od kwoty 1.476,00 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty
a także zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych i kwoty 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z ustawowymi odsetkami od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty, w sytuacji prawem przewidzianej kosztów, o których mowa w art. 103 § 3 kpc i art. 98 § 1 ² kpc tytułem odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 22 czerwca 2021 roku na skutek wichury, oraz zwrotu kosztów sporządzenia kosztorysu prywatnego na zlecenie poszkodowanego.

W uzasadnieniu złożonego pozwu (...) S.A. wskazał, że nabył od właściciela gospodarstwa rolnego (...), na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia 14 stycznia 2022 roku, wszelkie roszczenia przeciwko pozwanemu wynikające z polisy nr (...).

W dniu 04 maja 2021 roku E. O. zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia OC rolnika z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego oraz ubezpieczenie budynków rolniczych od ognia i innych zdarzeń losowych w okresie od dnia 05 maja 2021r. do 04 maja 2022r. ww. nr polisy. Umowa ubezpieczenia obejmowała budynki mieszczące się na nieruchomości położonej pod adresem: (...), (...)-(...) K.. Budynki wchodzące
w skład gospodarstwa rolnego zostały ubezpieczone w wartości odtworzeniowej (budynek
z poz. 1 wg polisy) oraz rzeczywistej, tzn. z uwzględnieniem ich procentowego zużycia technicznego, na sumy ubezpieczenia ustalone na dzień zawarcia umowy ubezpieczenia:

1)  budynek mieszkalny (poz. 1 polisy) – suma ubezpieczenia w wys. 300.000 zł;

2)  budynek mieszkalny wraz ze stałymi elementami (poz. 2 polisy) – suma ubezpieczenia w wys. 16.000 zł;

3)  obora (poz. 3 polisy) – suma ubezpieczenia w wysokości 28.700 zł;

4)  magazyn (poz. 4 polisy) – suma ubezpieczenia w wysokości 23.300 zł;

5)  stodoła (poz. 5 wg polusy) – suma ubezpieczenia w wysokości 33.400 zł.

W dniu 22 czerwca 2021r. wskutek zdarzenia losowego – huraganu na nieruchomości poszkodowanego, uszkodzeniu uległ budynek domu mieszkalnego (poz. 2 wg polisy)
i stodoła (poz. 5 wg polisy) objęte ochroną ubezpieczeniową w pozwanym Towarzystwie
w dacie zdarzenia. Szkoda została zgłoszona pozwanemu niezwłocznie tj. w dniu 23 czerwca 2021r.

Pozwany uznał swoją odpowiedzialność za szkodę i decyzjami z dnia 16 lipca 2021r. oraz 18 grudnia 2021r. przyznał poszkodowanemu odszkodowanie w łącznej kwocie 17.649,20 zł, na którą składały się kwota 1.331,02 zł tytułem odszkodowania za szkodę budynku domu mieszkalnego oraz kwota 10.521,17 zł tytułem odszkodowania za szkodę na budynku stodoły.

W ocenie powoda kwoty te nie odpowiadają wysokości szkody doznanej przez poszkodowanego w wyniku zdarzenia z dnia 22 czerwca 2021r. – przy czym pozwany bezpodstawnie zaniżył wysokość wypłaconego odszkodowania poprzez bezpodstawne potrącenie z ustalonego odszkodowania kwot tytułem zużycia technicznego obu budynków. Ponadto analiza sporządzonego przez pozwanego kosztorysu wykazała, że pozwany m.in. nie uwzględnił wszystkich prac koniecznych do przywrócenia budynków do stanu sprzed szkody a koszty zaliczone na naprawę budynków niezasadnie zaniżył. Ponadto Pozwany bezpodstawnie zaniżył przyznane odszkodowanie przez potrącenie zużycia technicznego
w wys. 75% jego wartości przy wypłacie odszkodowania z tytułu szkody na budynku domu mieszkalnego oraz 45% w przypadku budynku stodoły.

Z uwagi na rozbieżności w ustaleniu wysokości odszkodowania, poszkodowany zlecił sporządzenie opinii prywatnej dla określenia wysokości kosztów przywrócenia budynków do stanu sprzed szkody.

W dniu 08 grudnia 2021r. poszkodowany wezwał pozwanego do zapłaty oraz załączył opinię prywatną sporządzoną przez specjalistę ds. wycen inż. Ł. S.. Zgodnie z jej treścią koszt usunięcia szkody w budynkach to w sumie kwota 33.867,17 zł.

Umową przelewu wierzytelności z dnia 14 stycznia 2022r. Poszkodowany przelał na rzecz powoda wszelkie roszczenia przeciwko pozwanemu wynikające z polisy nr (...), w tym z tytułu kosztów sporządzenia kosztorysu prywatnego, co stanowi
o legitymacji czynnej powoda w niniejszej sprawie.

Na skutek zdarzenia losowego (huraganu) z dnia 22 czerwca 2021r. w budynku mieszkalnym z poz. 2 wg polisy o wysokości 6 m ze ścianami drewnianymi, z dachem dwuspadowym pokrytym blachą stalową ocynkowaną – doszło do zerwania blachy z dachu o powierzchni 4,7 m x 5,5 m łącznie z łaceniem oraz gąsiorem. Ponadto wybite zostały
3 szyby o wymiarach 0,35 x 0,35 m oraz uszkodzone zostało jedno skrzydło okienne
o wymiarach 115 cm x 154 cm. Uszkodzeniu uległa również elewacja budynku wraz
z tynkiem.

Na skutek tegoż zdarzenia w budynku stodoły z poz. 5 wg polisy – budynek o wys. 6,7 m ze ścianami drewnianymi i murowanymi ścianami szczytowymi, z dachem dwuspadkowym krytym blachą stalową trapezową – doszło do uszkodzenia – zerwania blachy z dachu o pow. 6,5 x 6 m oraz 6,5 x 8,55 m łącznie z łaceniem oraz nastąpiło uszkodzenie więźby dachowej w stopniu wymagającym demontażu. Zerwana została kalenica o długości 10 mb, uszkodzona została ściana attykowa z cegły wapienno-piaskowej.

Powód podniósł, że pozwany niezasadnie ograniczył zakres szkody poszkodowanego zaniżając koszty przywrócenia budynków do stanu sprzed szkody, między innymi pomijając narzut zysku i zaniżając stawki roboczogodziny czy KZ oraz pomijając część prac lub kosztów wymaganych do przywrócenia na budynkach. Wysokość odszkodowania w zakresie przyjętych przez pozwanego robót nie przystaje do cen średnich, obowiązujących na rynku lokalnym.

Ponadto pozwany przyjął do wypłaty wartość szkody z uwzględnienie zużycia technicznego budynków, przyjętego w polisie ubezpieczenia w wysokości 75% i 45%. Powód kwestionuje stopień zużycia technicznego oraz sprzeciwia się obniżeniu kwoty odszkodowania o stopień zużycia technicznego budynków w sposób przyjęty przez pozwanego, gdyż jest on niezgodnie z wykładnią przepisu art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy
o ubezpieczeniach obowiązkowych.

Z racji niewypłacenia odszkodowania w wysokości adekwatnej do powstałej szkody jak i z uwagi na uchylanie się pozwanego od wypłaty odszkodowania w pełnej wysokości, nieprawidłowej likwidacji szkody oraz bezzasadne pomniejszenie należnego odszkodowania o stopień zużycia technicznego, niniejszy pozew jest konieczny i uzasadniony.

Na kwotę dochodzoną pozwem składają się:

- kwota 4.000,00 zł dochodzona tytułem odszkodowania za szkodę z dnia 22 czerwca 2021r. (przy czym kwota roszczenia dochodzona pozwem nie wyczerpuje roszczenia powoda
i stanowi jedynie jego część wraz z odsetkami liczonymi od dnia 24 lipca 2021r. do dnia zapłaty),

- kwota 1.476,00 zł tytułem zwrotu kosztów sporządzenia kosztorysu prywatnego na zlecenie poszkodowanego wraz z odsetkami od tej kwoty od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty (pozew wraz z załącznikami – k. 3 – 110).

Sąd Rejonowy w Przysusze I Wydział Cywilny nakazem zapłaty wydanym w dniu
01 lutego 2022 roku w sprawie I Nc 25/22 nakazał pozwanemu (...) S.A.
z siedzibą w W., aby zapłacił na rzecz powoda (...) S.A. z siedzibą we W. kwotę 5.476,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 4.000,00 zł od dnia 24 lipca 2021r. do dnia zapłaty, oraz od kwoty 1.476,00 zł od dnia 24 stycznia 2022r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1.617,00 zł tytułem kosztów procesu, w tym kwotę 1.200,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty (vide: nakaz zapłaty
w postępowaniu upominawczym – k. 113).

Pozwany: Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą
w W. w dniu 30 maja 2022 roku (data stempla pocztowego) złożył od powyższego orzeczenia sprzeciw, w którym zaskarżył nakaz zapłaty w całości, oraz wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda (...) S.A. z siedzibą we W. kosztów postępowania według norm przepisanych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia pozwany przyznał zawarcie ze E. O. umowy obowiązkowego ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego na okres od 05 maja 2021r. do 04 maja 2022r., jak również fakt zgłoszenia szkody majątkowej w dniu 23 czerwca 2021 roku szkody w budynku domu mieszkalnego i budynku stodoły powstałej w wyniku huraganu. Pozwany ubezpieczyciel przyznał również przyjęcie swojej odpowiedzialności za zgłoszoną szkodę, wypłacenia poszkodowanemu odszkodowania w wysokości 16.318,18 zł oraz 1.331,02 zł oraz że wypłacone dotychczas świadczenia nie kompensowały w pełni szkody.

Pozwany zaprzeczył, że:

1)  kosztorys, z którego powód wywodzi swoje roszczenie, był rzetelny i wiarygodny,
a nadto by był sporządzony przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu a także by odzwierciedlał koszty związane z odbudową lub remontem określone zgodnie
z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalania cen robót budowlanych – przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia: gdy suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej by uwzględniał również faktyczne zużycie budynków od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody;

2)  podejmowanie przez poszkodowanego E. O. odbudowy, naprawy lub remontu budynków uszkodzonych w wyniku zdarzenia z dnia 22 czerwca 2021r.
i poniesienia wyższych kosztów tej naprawy lub remontu aniżeli wypłaconych poszkodowanemu świadczeń z tytułu odszkodowania;

3)  roszczenie dochodzone przez powoda z tytułu szkody poniesionej zamówieniem sporządzenia ekspertyzy prywatnej oraz kosztorysu pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem szkodowym oraz było objęte ochroną ubezpieczeniową, albowiem koszt sporządzenia kosztorysu w sprawie 10765/10/2021/ODP ujęty
w fakturze nr (...) wystawionej przez R. S. prowadzącego do dnia 31 stycznia 2022r. działalność gospodarczą pod firmą (...) w istocie dotyczył ewentualnej opłacalności cesji wierzytelności na rzecz spółki (...) S.A., w której Prezesem Zarządu jest R. S., zaś rentowność działalności gospodarczej spółki (...) S.A. związana z nabywaniem wierzytelności nie mieści się w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej.

W dalszej części uzasadnienia pozwana podniosła, że niezależnie od faktu wypłaty odszkodowania, zaprzecza jakoby w dniu 22 czerwca 2021r. w mieniu poszkodowanego została wyrządzona szkoda. Decyzje wydane przez pozwanego w toku postępowania stanowią jedynie uznanie niewłaściwe, które uznaje się za oświadczenie wiedzy.

Ubezpieczenie, którym objęty był poszkodowany – poprzednik prawny powoda,
z tytułu którego powód dochodzi roszczeń w niniejszym postępowaniu stanowiło obowiązkowe ubezpieczenie budynków rolniczych, o których stanowi art. 59 ustawy.
W chwili zawarcia umowy ubezpieczenia budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego strony tj. poszkodowany oraz pozwany – ustaliły stopień technicznego zużycia budynków w wysokości:

1)  budynek mieszkalny z elementami stałymi (rok budowy 1990 – 0% zużycia technicznego;

2)  budynek mieszkalny z elementami stałymi (rok budowy 1945) - 75% zużycia technicznego;

3)  budynek gospodarczy, obora (rok budowy 1948) – 70% zużycia technicznego;

4)  budynek gospodarczy, magazyn (rok budowy 1965) – 60% zużycia technicznego

5)  budynek gospodarczy, stodoła (rok budowy 192) – 45% zużycia technicznego.

Strony umowy ubezpieczenia tj. poszkodowany i pozwany, ustaliły na wniosek poszkodowanego rzeczywistą sumę ubezpieczenia dla budynku mieszkalnego z poz. 2
w wysokości 16.000 zł a 33.400,00 zł dla stodoły z poz. 5.

Wskazał również, że zgodnie z art. 68 ust. 1 ustawy wysokość szkody ustala się na dwa sposoby w zależności od tego, czy uprawniony zamierza podjąć odbudowę, naprawę lub remont uszkodzonego budynku.

W przypadku niepodejmowania odbudowy, naprawy lub remontu budynku wysokość szkody określa się na podstawie cenników stosowanych przez zakład ubezpieczeń (art. 68 ust. 1 pkt 1 ustawy). W przypadku podejmowania odbudowy, naprawy lub remontu budynku wysokość szkody ustala się na podstawie kosztorysu wystawionego przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu budynku, odzwierciadlającego koszty związane z odbudową lub remontem, określone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalania cen robót budowlanych – przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia. Jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się również faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody (art. 68 ust. 1 pkt 2 ustawy) (sprzeciw od nakazu zapłaty– k. 118 – 129)

Powód (...) S.A. z siedzibą we W. w piśmie procesowym złożonym
w dniu 19 września 2022 roku (data stempla pocztowego), podtrzymała dotychczasowe stanowisko, nie wyraził zgody na przekazanie sprawy do mediacji i wniósł
o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa
i kosztorysowania (vide: replika k. 137-140).

Strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska, aż do momentu zamknięcia rozprawy.

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 04 maja 2021 roku E. O. zawarł z Towarzystwem (...)
i (...) S.A. z siedzibą w W. umowę nr (...) – ubezpieczenia obowiązkowego budynków rolniczych od ognia i innych zdarzeń losowych
i OC rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego dotyczącą gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości (...) gm. K.. Ubezpieczeniem zostały objęte budynki: mieszkalny ze stałymi elementami, rok budowy 1990, poz. 1 o wartości w stanie nowym 325.280 zł z 0% zużyciem, mieszkalny ze stałymi elementami , rok budowy 1945, poz. 2
o wartości w stanie nowym 175.000 zł i 75% zużyciem, budynek gospodarczy – obora rok budowy 1948, poz. 3 o wartości 97.750 zł i 70% zużyciem, gospodarczy – magazyn rok budowy 1965 o wartości 80.640 zł i 60% zużyciem, gospodarczy – stodoła, rok budowy 1972 poz. 5, o wartości w stanie nowym 108.900 zł i 45% zużyciem. Dla każdego z budynków została oddzielnie określona suma ubezpieczenia: dla budynku mieszkalnego poz. 1 wartość sumy ubezpieczenia ustalono przy wartości odtworzeniowej, na kwotę 300.000,00 zł, dla budynku mieszkalnego z poz. 2 suma ubezpieczenia została ustalona przy wartość rzeczywistej budynku na kwotę 16.000,00 zł, gospodarczy – obora, rok budowy 1948, została ustalona wartość rzeczywista na kwotę 28.700,00 zł, gospodarczy-magazyn, rok budowy 1965, wartość rzeczywista została ustalona na kwotę 23.300,00 zł, budynek gospodarczy – stodoła, rok budowy 1972, wartość sumy ubezpieczenia przy przyjęciu rzeczywistej jego wartości ustalono na kwotę 33.400,00 zł, (okoliczności bezsporne; dowód: dokument obowiązkowego ubezpieczenia – k. 15; zeznania świadka E. O. –
k. 156v. – 158v. – protokół rozprawy, akta szkodowe na płycie CD k. 135).

W dniu 22 czerwca 2021 roku należące do E. O. budynki znajdujące się w ubezpieczonym gospodarstwie rolnym zostały zniszczone na skutek huraganu i opadów atmosferycznych jaki miał miejsce w tym dniu.

W budynku mieszkalnym z pod poz. 2 doszło do zerwania blachy z dachu o pow. 4,7m x 5,5m łącznie z łaceniem i gąsiorem. Ponadto wybite zostały 3 szyby o wymiarach 0,35 m x 0,35 m oraz uszkodzone zostało jedno skrzydło okienne drewniane w wymiarach 115 cm x 154 cm. Uszkodzeniu uległa również elewacja budynku wraz z tynkiem (k. 21).

W budynku gospodarczym – stodoły z poz. 5 polisy w wyniku zdarzenia doszło do zerwania blachy z dachu o pow. 6,5m x 6m oraz 6,5m x 8,55m łącznie z łaceniem oraz uszkodzenie więźby dachowej w stopniu wymagającym demontażu Z. została kalenica o długości 10 mb, uszkodzona została ściana attykowa z cegły wapienno-piaskowej (k. 22, akta szkodowe na płycie CD k. 135).

Budynki: mieszkalny i stodoły w okresie od dnia zawarcia umowy ubezpieczenia, tj. od dnia 05 maja 2021r., do dnia powstania szkody, tj. do dnia 22 czerwca 2021 roku, uległy odpowiednio zużyciu: 0,02%. (dowód: opinia – k. 178 – 203, 228 – 230; zdjęcia – k. 52 – 88
i 178, 188-191, 228; zeznania świadka E. O. – k. 156v. – 158v. – protokół rozprawy z dnia 16 listopada 2022r., opinia prywatna z dnia 02 grudnia 2021r. k. 92-104v.).

Poszkodowany E. O. w dniu 23 czerwca 2021r. dokonał zgłoszenia szkody powstałą w jego budynkach, tj. budynku mieszkalnym oraz budynku stodoły i samochodu. (dowód: zeznania świadka E. O. – 156v. – 158v. – protokół rozprawy z dnia 16 listopada 2022r; druk zgłoszenia szkody – k. 17 – 22, akta szkodowe na płycie CD k. 135)

Towarzystwo (...) S.A. z siedzibą w W. po przeprowadzonym postępowaniu likwidacyjnym decyzją z dnia 16 lipca 2021 roku ustalił
i wypłacił E. O. odszkodowanie w kwocie 931,10 zł + 400,90 zł oraz 16.318,18 zł, co łącznie stanowiło kwotę 17.650,18 zł. Wprawdzie pozwany decyzją uzupełniającą z dnia 18 grudnia 2021r. przyznał dodatkową kwotę tytułem odszkodowania tj. kwotę 399,92 zł za uszkodzenie nieruchomości, jednakże żadna ze stron nie potwierdziła aby dana kwota została wypłacona na rzecz poszkodowanego oraz powód ani pozwany nie przyznali, że taką kwotę otrzymał poszkodowany.

(dowód: decyzja z 16 lipca 2021r. dot. nr szkody: (...)-01 (k. 24), oraz decyzja
z dnia 16 lipca 2021r. dot. nr szkody (...)-02 (k. 24-25), decyzja z 16 lipca 2021r. dot. nr szkody (...)-04, decyzja z 18 grudnia 2021r. o dopłacie kwoty 399,92 – CD – akta szkodowe k. 135).

Poszkodowany E. O. reprezentowany przez (...) S.A. pismem pt. ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia 08 grudnia 2021 roku odwołał się od decyzji ubezpieczyciela kwestionując wysokości ustalonego i przyznanego odszkodowania wskazując, że wypłacona kwota nie odpowiada wysokości uszczerbku majątkowego jakiego doznał w związku z zaistniałym wypadkiem ubezpieczeniowym celem przywrócenia budynków do stanu sprzed szkody, żądając do dopłaty kwotę 16.617,89 zł. Na potwierdzenie swoich twierdzeń przesłał ekspertyzę prywatną zt. (...) sporządzoną przez (...) inż. Ł. S. specjalistę ds. wycen. Sporządzenie ekspertyzy prywatnej było niezbędne w okolicznościach niniejszej sprawy do efektywnego dochodzenia odszkodowania.

Ubezpieczyciel decyzją z dnia 18 grudnia 2021r. po ponownej analizie zgłoszonych spraw i pisma z 08.12.2021 przyznał dopłatę odszkodowania w kwocie 399,92 PLN w ramach szkody (...)-01 ( vide: akta szkodowe k. 135). Natomiast w odpowiedzi na ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty dnia 17 grudnia 2021 roku nie uwzględnił złożonego odwołania. Za sporządzenie ekspertyzy prywatnej E. O. został obciążony kwotą 1.476,00 zł (okoliczności bezsporne; pełnomocnictwo dla (...) S.A. z dnia 11 października 2021r. w aktach szkodowych k. 135, ekspertyza prywatna dot. oszacowania wartości szkody sporządzona przez inż. Ł. S. z 02 grudnia 2021r. k. 92, ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty z 08 grudnia 2021r. – k. 44, 106; stanowisko pozwanego z dnia 17 grudnia 2021r., faktura nr (...) z dnia 17 grudnia 2021r. k. 105).

W dniu 14 stycznia 2022 roku E. O. umową przelewu wierzytelności przeniósł na rzecz (...) S.A. z siedzibą we W. wierzytelność przysługującą mu w stosunku do Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą
w W. z tytułu odszkodowania za szkodę powstałą w dniu 22 czerwca 2021 roku na skutek wystąpienia zdarzenia ubezpieczeniowego objętego ochroną ubezpieczeniową
w ramach zawartej umowy ubezpieczenia nr (...), likwidowaną pod (...) oraz z tytułu kosztów sporządzenia kosztorysu prywatnego koniecznego do ustalenia wysokości szkody spowodowanej zdarzeniem ubezpieczeniowym (okoliczność bezsporna, dowód: umowa przelewu wierzytelności z dnia 14 stycznia 2022r.– k. 89 , zawiadomienie o przelewie wierzytelności z dnia 17 stycznia 2022r. wraz z dowodem nadania listem poleconym k. 90-91)

W celu naprawy uszkodzonego pokrycia dachowego w budynku stodoły i budynku mieszkalnym z technologicznego i z wizualnego punktu widzenia zasadnym było wymienienie pokrycia dachowego na części uszkodzonej wraz z uzupełnieniem uszkodzonej części więźby dachowej. W celu przywrócenia uszkodzonych budynków w gospodarstwie (...) do stanu sprzed szkody metodą zleconą uwzględniając podatek VAT oraz stopień zużycia technicznego, należało przeprowadzić odbudowę, której koszt
w stosunku do budynku mieszkalnego wyniósł 4.637,67 zł, a w stosunku do budynku stodoły 25.729,38 zł łącznie 30.367,05 zł (dowód: opinia biegłego sądowego – k. 178 - 203, 229 – 230).

Poszkodowany E. O. przystąpił do likwidacji szkody, rozpoczął naprawę uszkodzonych budynków, jednakże wypłacona kwota przez pozwanego nie wystarczała na pokrycie wszystkich kosztów niezbędnych do przywrócenia stanu budynków do stanu sprzed zdarzenia. ( dowód: zeznania E. O. k. 156v. do 158v.)

Powyższe okoliczności faktyczne w zdecydowanej większości były bezsporne pomiędzy stronami, przez co zgodnie z art. 229 i 230 k.p.c. Sąd ustalił je jako okoliczności bezsporne. Dodatkowo okoliczności te znajdowały swoje potwierdzenie w przedłożonych przez strony dowodach w postaci znajdujących się w aktach sprawy dokumentach, czy złożonych zeznaniach świadka E. O..

Spór pomiędzy stronami dotyczył zakresu powstałej szkody, której naprawienia żądał powód, sposobu ustalenia wysokości należnego powodowi odszkodowania, jak również
z technicznego punktu widzenia sposobu naprawienia powstałej szkody.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zakresu powstałej szkody stwierdzić należy, że powód w niniejszej sprawie dochodził naprawienia szkody jaka powstała w wyniku huraganu wraz z opadem atmosferycznym z dnia 22 czerwca 2021 roku. E. O., od którego powód nabył wierzytelność w tym zakresie, a więc szkody powstałej w jego gospodarstwie rolnym, w skład którego wchodziło 5 budynków: budynek mieszkalny x 2, obora, stodoła i magazyn. Przedmiotem niniejszego postępowania była szkoda powstała na budynku mieszkalnym oraz na stodole. Powód w zgłoszonym przez siebie żądaniu zasądzenia odszkodowania, sprecyzowanym w uzasadnieniu pozwu, jednoznacznie wskazał, że dochodzi odszkodowania za szkody powstałe w budynkach E. O., tj. budynku mieszkalnym i stodole. Przechodząc dalej do roszczenia powoda dotyczącego odszkodowania za szkody powstałe w budynku mieszkalnym i stodole Sąd przyjął ustalenia na podstawie zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji i zeznań świadka E. O., który zgłosił szkodę powstałą w jego nieruchomości w dniu 23 czerwca 2021r.

Pierwszą okolicznością za tym przemawiającą jest fakt ostatecznego uznania swojej odpowiedzialności przez pozwanego za szkody powstałe w tym budynkach, które po przeprowadzonej weryfikacji kosztorysów wypłacił poszkodowanemu z tego tytułu odszkodowanie w wysokości łącznej 17.649,20 zł.

Zakres szkody powstałej w wyniku zdarzenia z dnia 22 czerwca 2021 roku ściśle łączy się również z przyjętą metodą likwidacji szkody (pod kątem prac remontowo-budowalnych), która to metoda w niniejszym postępowania miała kluczowe znaczenie na wysokość należnego odszkodowania.

Strona pozwana poza tym nie podważała przyjętych przez biegłego sądowego
z zakresu budownictwa uszkodzeń powstałych na skutek zdarzenia z dnia 22 czerwca 2021 roku.

Sąd w celu ustalenia wysokości należnego powodowi odszkodowania, w tym przyjęcia właściwej metody likwidacji szkody (pod kątem prac remontowo-budowalnych), dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa.

Wysokość należnego powodowi odszkodowania, w tym właściwą metodę likwidacji szkody (pod kątem prac remontowo-budowalnych) Sąd ustalił na podstawie opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa T. S.. W ocenie Sądu opinia sporządzona przez biegłego jest wykonana profesjonalnie z wykorzystaniem przez biegłego wszelkiej dostępnej wiedzy specjalnej z zakresu budownictwa, czego wyraz biegły dał
w opinii głównej i uzupełniającej rozstrzygając w niej wszelkie wątpliwości.

Sąd na podstawie opinii biegłego sądowego T. S. ustalił również stopień zużycia uszkodzonych budynków w okresie od dnia objęcia ich ubezpieczeniem, tj. od 05 maja 2021 roku do dnia powstania szkody, tj. 22 czerwca 2021 roku w wysokości 0,02%. Ubocznie zwrócić należy uwagę, że opinia ta w tym przedmiocie jest zgodna z opinią prywatną złożoną przez powoda a wydaną przez inż. Ł. S. (vide: szacunek szkód występujących na nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości (...), (...)-(...) K. k. 92-104).

Na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2024r. Sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 5 kpc pominął wniosek pełnomocnika strony pozwanej z dnia 10 czerwca 2024r. (k. 245)
o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii sądowej innego biegłego, gdyż wniosek ten zmierzył do przedłużania .

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

W pierwszej kolejności należało się odnieść do zarzutów podniesionych w sprzeciwie od nakazu zapłaty zaprzeczających jakoby w dniu 22 czerwca 2021r. w mieniu poszkodowanego nie została wyrządzona szkoda przez huragan, natomiast decyzje wydane przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego stanowią jedynie uznanie niewłaściwe, które uznaje się za oświadczenie wiedzy. Zarzuty powyższe w kontekście zebranego materiału dowodowego oraz judykatury należy uznać za nieuzasadnione.

Analizując zasady rządzące rozkładem dowodu należało uwzględnić przepisy ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej z 11 września 2015r. (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 838), np. art. 29 ust. 1 zgodnie z który, po otrzymaniu zawiadomienia o wystąpieniu zdarzenia losowego objętego ochroną ubezpieczeniową, w terminie 7 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, zakład ubezpieczeń informuje o tym ubezpieczającego lub ubezpieczonego, jeżeli nie są oni osobami występującymi z tym zawiadomieniem, oraz podejmuje postępowanie dotyczące ustalenia stanu faktycznego zdarzenia losowego, zasadności zgłoszonych roszczeń i wysokości świadczenia, a także informuje osobę występującą z roszczeniem, na piśmie lub w inny sposób, na który osoba ta wyraziła zgodę, jakie dokumenty są potrzebne do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości świadczenia, jeżeli jest to niezbędne do dalszego prowadzenia postępowania.

Regulacja ta oznacza swoiste „przerzucenie” ciężaru dowodu w postępowaniu likwidacyjnym na ubezpieczyciela. Uznanie swojej odpowiedzialności (jak miało miejsce
w przedmiotowej sprawie) na tym etapie ma istotny wpływ na dalsze postępowanie likwidacyjne oraz postępowanie sądowe.

Jak zasadnie uznaje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, przyjęcie swojej odpowiedzialności przez ubezpieczyciela, wbrew twierdzeniom pozwanego, ma charakter tzw. właściwego uznania roszczenia, obejmującego zasadę odpowiedzialności oraz zaakceptowaną przez ubezpieczyciela wysokość świadczenia. Pociąga ono za sobą ten skutek, że co do elementów uznanych wierzyciel nie musi już udowadniać podstaw odpowiedzialności ubezpieczyciela. Wystarczy, że wykaże, iż do uznania roszczenia doszło. Konsekwencją uznania właściwego jest zmiana rozkładu ciężaru dowodu. Powyższe nie oznacza jednak, żeby po dokonaniu tej czynności, w razie zaistnienia sporu o inne lub dalsze roszczenia ubezpieczonego mające mu przysługiwać w związku z zaistnieniem zdarzenia objętego ochroną, ubezpieczyciel nie mógł zakwestionować zasady swojej odpowiedzialności czy wysokości zgłoszonych przeciwko niemu roszczeń. Takie stanowisko byłoby niemożliwe do zaakceptowania szczególnie na tle stosunków ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, gdy mający ją ponosić podmiot skutecznie zakwestionował jej przesłanki (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2022r., sygn. I CSK 1250/22, LEX nr 3427361, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lipca 2014r. sygn. V CSK 512/13, LEX nr 1537569, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2016 r. sygn. II CSK 251/15, LEX nr 2009502).

W przedmiotowej sprawie, pozwany dopiero na etapie postepowania sądowego (k. 119) zaprzeczył żądaniu powoda aby została wyrządzona szkoda u poszkodowanego w dniu 21 czerwca 2021r., a decyzje wydane przez pozwanego w postępowaniu likwidacyjnym -
w ocenie pełnomocnika pozwanego - stanowią jedynie uznanie niewłaściwe które uznaje się za oświadczenie wiedzy.

Jednakże na poparcie swoich twierdzeń w odpowiedzi na pozew nie złożono żadnych środków dowodowych, które miały zaprzeczyć skutecznie, że w dniu 22 czerwca 2021r.
w miejscowości K. gm K. nie miały miejsca warunki atmosferyczne takie jak huragan, które spowodowały uszkodzenia budynków objętych obowiązkowym ubezpieczeniem przez poszkodowanego E. O.. Przeciwnie zgromadzony
w sprawie materiał dowodowy w postaci zdjęć nieruchomości wraz z uszkodzonymi budynkami oraz połamane drzewa na sąsiednich nieruchomościach, znajdujące się w aktach szkodowych (k. 135), a także zeznania świadka E. O. jednoznacznie potwierdzają, że w dniu 22 czerwca 2021r. przez nieruchomość zabudowaną objętą ochroną ubezpieczeniową przeszedł huragan powodując uszkodzenia budynków objętych obowiązkowym ubezpieczeniem. W ocenie Sądu dokumenty w postaci umowy cesji, akt szkodowych, a także dowody z osobowych źródeł dowodowych nie doprowadziły do przerzucenia ciężaru dowodowego z powrotem na powoda.

Zasadę odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń za skutki wypadku ubezpieczeniowego statuuje przepis art. 59 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku
o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz. U. z 2023 roku poz. 2500 ze zm.) - określanej dalej jako u.u.o., zgodnie z którym rolnik jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia budynku wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego, zwanego dalej "budynkiem rolniczym", od ognia i innych zdarzeń losowych.

Z tytułu ubezpieczenia budynków rolniczych przysługuje odszkodowanie za szkody powstałe w budynkach na skutek zdarzeń losowych w postaci: ognia, huraganu, powodzi, podtopienia, deszczu nawalnego, gradu, opadów śniegu, uderzenia pioruna, eksplozji, obsunięcia się ziemi, tąpnięcia, lawiny lub upadku statku powietrznego (art. 67 ust. 1 u.u.o.). Przy czym za szkody spowodowane przez huragan uważa się szkody powstałe w wyniku działania wiatru o prędkości nie mniejszej niż 24 m/s, którego działanie wyrządza masowe szkody; pojedyncze szkody uważa się za spowodowane przez huragan, jeżeli w najbliższym sąsiedztwie stwierdzono działanie huraganu (art. 67 ust. 2 pkt 2 u.u.o.).

Zważywszy na powyższe, mając na uwadze całokształt materiału dowodowego sprawy stwierdzić należało, że szkoda w postaci uszkodzenia budynku mieszkalnego oraz stodoły, w tym przede wszystkich pokryć dachowych, okien powstała wskutek huraganu
w rozumieniu ww. przepisu, co z resztą nie było kwestionowane przez stronę pozwaną, że
w dniu 22 czerwca 2021 roku w K. gm. K. wystąpił huragan uszkadzając budynki w gospodarstwie (...).

Zgodnie z treścią art. 13 ust. 3 u.u.o. w obowiązkowych ubezpieczeniach mienia odszkodowanie wypłaca się w kwocie odpowiadającej wysokości szkody, nie większej jednak od sumy ubezpieczenia ustalonej w umowie. W myśl zaś przepisu art. 68 ust. 1 pkt 1 u.u.o., wysokość szkody ustala się, z uwzględnieniem art. 69 u.u.o., na podstawie cenników stosowanych przez zakład ubezpieczeń; ustalenie wysokości szkody na podstawie tych cenników następuje w każdym przypadku niepodejmowania odbudowy, naprawy lub remontu budynku. Z kolei w myśl 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o., wysokość szkody ustala się według kosztorysu wystawionego przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu budynku, odzwierciedlającego koszty związane z odbudową lub remontem, określone zgodnie
z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalania cen robót budowlanych - przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia; jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się również faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody.

Ponadto z art. 69 pkt 1 i 2 u.u.o. wynika, że wysokość szkody w budynkach rolniczych zmniejsza się o wartość pozostałości, które mogą być przeznaczone do dalszego użytku, przeróbki lub odbudowy, a z kolei zwiększa się w granicach sumy ubezpieczenia
o udokumentowane koszty uprzątnięcia miejsca szkody w wysokości do 5% wartości szkody.

Z treści w.w przepisów wynika zatem, że przewidziane w art. 68 tryby likwidacji szkody uzależnione są wyłącznie od tego, czy poszkodowany podejmuje się odbudowy, naprawy lub remontu budynku, czy nie. Jest to jedyne kryterium przyjętego w ustawie sposobu likwidacji szkody, uzasadnione faktem, że wielkość odszkodowania będzie różna
w zależności od tego czy poszkodowany podejmie się odbudowy budynku, czy też nie.
W przypadku podjęcia się odbudowy budynku kosztorys naprawy budynku jest narzędziem postępowania likwidacyjnego umożliwiającym ubezpieczycielowi weryfikowanie wielkości szkody określonej przez poszkodowanego. W przypadku podjęcia się odbudowy budynku, szkoda odpowiada kosztom jakie musi ponieść poszkodowany odbudowując budynek. Istotne jest jedynie aby koszty te zmieściły się w sumie ubezpieczenia. Z tego względu w taki przypadku uwzględnia się stopień faktycznego zużycia budynku, ale jedynie w okresie od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń (dzień zawarcia umowy) do dnia powstania szkody. Stanowisko to podzielił Sąd Najwyższy rozpoznając skargę kasacyjną w spawie sygn. akt: IV CSK 44/16, LEX nr 2201579, stwierdzając, że wątpliwości co do rozumienia art. 68 ust. 1 pkt 2 cyt ustawy wynikają z nieporozumienia. Z przepisu tego wynika bowiem wprost, że jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody. Wykładnia językowa tego przepisu jest oczywista i nie wymaga stosowania innych metod interpretacji, zgodnie z regułą clara non sunt interpretando”.

W myśl zaś przepisu art. 22 ust. 1 u.u.o. do umów ubezpieczenia obowiązkowego,
w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 361 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.
W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Stwierdzić w tym miejscu należy, że poszkodowany E. O., którego wierzytelność w stosunku do pozwanej nabył powód, nie był osobą posiadającą wiedzę specjalną z zakresu ubezpieczeń, czy z zakresu kosztorysowania prac remontowo-budowlanych. W celu weryfikacji kosztorysu sporządzonego przez pozwanego oraz z uwagi na odmowę wypłacenia uzupełniającego odszkodowania przez pozwanego poszkodowany E. O. zmuszony został do zlecenia sporządzenia kosztorysu prywatnego przez podmiot posiadający wiedzę specjalistyczną. Według sporządzonego kosztorysu przez inż. Ł. S. całkowity koszt brutto usunięcia skrótów huraganu wynosi 33.867,17 zł (vide: opinia prywatna k. 92-104)

Powód żądał refundacji kosztów sporządzonej prywatnej opinii przez poszkodowanego, które również były objęte umową cesji wierzytelności. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono godny aprobaty pogląd, zgodnie z którym: „Dokonana przed wszczęciem postępowania sądowego i poza zabezpieczeniem dowodów ekspertyza może być istotną przesłanką zasądzenia odszkodowania. W takim wypadku koszt ekspertyzy stanowi szkodę ulegającą naprawieniu (art. 361 k.c.)” (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia
2 września 1975r. I CR 505/75, LEX 7747; Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2023 r. sygn. III CZP 8/23, LEX nr 3720557; uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 29 maja 2019 r. sygn. III CZP 68/18, LEX nr 2672055).

Przedmiotem przelewu mogą być zindywidualizowane części wierzytelności przyszłej, a skutki umowy przenoszącej roszczenie związane funkcjonalnie z wierzytelnością podlegają ocenie w świetle przepisów art. 509 i n. k.c. Skoro powód nabył wierzytelność wraz
z wszelkimi związanymi z nią roszczeniami ubocznymi, to dotyczyło to także możliwości żądania refundacji kosztów sporządzenia kalkulacji szkody. Pozwany znacznie zaniżył wypłacone na etapie likwidacji szkody świadczenie w porównaniu do pełnej wysokości odszkodowania. Zlecenie przez poszkodowanego E. O. wykonania prywatnej kalkulacji było więc w pełni uzasadnione i celowe. Dlatego też powód ma prawo żądać
z tytułu sporządzenia kosztorysu szacunkowego szkód kwoty 1.476,00 zł, którą wskazano
w treści załączonej do pozwu faktury nr (...) z dnia 17 grudnia 2021r. (k. 105).

Dlatego też w punkcie II wyroku Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.476,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 24 stycznia 2022r. do dnia zapłaty.

Przepis art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o. stanowi również, że wysokość szkody ustala się,
z uwzględnieniem art. 69 u.u.o., na podstawie kosztorysu wystawionego przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu budynku, odzwierciedlającego koszty związane
z odbudową lub remontem, określone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalania cen robót budowlanych - przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia; jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się również faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody.
Z kolei przepis art. 68 ust. 3 zd. 2 stanowi, że kosztorys ten powinien zostać przedłożony przez ubezpieczającego najpóźniej w terminie 12 miesięcy od dnia powstania szkody.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że E. O. od decyzji pozwanego odwołał się pismem z dnia 08 grudnia 2021 roku i w tym samym piśmie (przed upływem roku od dnia powstania szkody) wezwał pozwanego do zapłaty odszkodowania przedstawiając kosztorys odzwierciedlający koszty związane z odbudową lub remontem uszkodzonych na skutek zdarzenia z dnia 22 czerwca 2021 roku budynków. Przepis art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o. wskazuje, że kosztorys ten powinien zostać wystawiony przez podmiot dokonujący odbudowy lub remontu budynku. W orzecznictwie wskazuje się jednak, że ustawa nie stawia wymogu, aby był to podmiot profesjonalnie zajmujący się działalnością budowlaną lub remontową. Kosztorys ma jedynie odzwierciedlać koszty związane z odbudową lub remontem, określone zgodnie z obowiązującymi w budownictwie zasadami kalkulacji
i ustalania cen robót budowlanych. Ponadto ma być sporządzony przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia. W przepisach nie zostały wskazane jednak żadne bardziej szczegółowe kryteria (np. metody kosztorysowania), konkretnych cenników itp., chodzi jedynie o to, że kosztorys i wykazana w nim wysokość szkody ma zapewnić realizację zasady, że odszkodowanie ma doprowadzić do przywrócenia stanu poprzedniego (odbudowy, remontu lub naprawy takiego samego budynku). (zob. wyrok SA w Łodzi z dnia 14 listopada 2014 roku w sprawie I ACa 659/14, Legalis nr 1163467; wyrok SA w Łodzi z dnia 08 października 2014 roku w sprawie I ACa 480/14, Legalis nr 1163442). W ocenie Sądu powyższe nie wyklucza, by kosztorys taki został sporządzony na zlecenie właściciela uszkodzonych budynków podejmującego się ich odbudowy, a kosztorys ten został sporządzony przez osobę profesjonalnie zajmującą się wyceną tego typy prac. Ponadto przepis art. 68 ust. 1 pkt 1 u.u.o. w ocenie Sądu może znaleźć zastosowanie
w sytuacji, gdy poszkodowany nie podejmuje się odbudowy, naprawy lub remontu budynku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, gdyż uszkodzone budynki zostały naprawione.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Sądu za uzasadnione należy uznać ustalenie należnego powodowi odszkodowania zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o.

Stosowanie do treści przepisu art. 69 u.u.o. stwierdzić należy, że wysokość szkody ustaloną na podstawie art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o. zmniejsza się o wartość pozostałości, które mogą być przeznaczone do dalszego użytku, przeróbki lub odbudowy, natomiast zwiększa się w granicach sumy ubezpieczenia o udokumentowane koszty uprzątnięcia miejsca szkody
w wysokości do 5% wartości szkody.

W tym miejscu wskazać należy, że udokumentowanie kosztów uprzątnięcia oznacza każdą formę udowodnienia potrzeby usunięcia pozostałości i wysokości towarzyszących uprzątnięciu wydatków. (zob. wyrok SA w Białymstoku z dnia 29 maja 2015 roku w sprawie
I ACa 124/15, LEX nr 1740573). Miejsce powstania szkody zostało uprzątnięte przez E. O. jednakże roszczeniem odszkodowawczym nie objęto tej pozycji.

Na podstawie opinii biegłego z zakresu budownictwa, którą Sąd podzielił w całości, należy stwierdzić, że koszty przywrócenia budynku mieszkalnego i stodoły, w tym kosztów uprzątnięcia miejsca zdarzenia, do stanu poprzedniego, przy uwzględnieniu dotychczasowych wymiarów, konstrukcji, materiałów i wyposażenia, ustalone zgodnie z obowiązującymi
w budownictwie zasadami kalkulacji i ustalenia cen robót budowlanych wynoszą łącznie 30.367,05 zł brutto.

Spór między stronami dotyczył również sposobu wyliczenia odszkodowania przy uwzględnieniu stopnia zużycia ubezpieczonych budynków. Pozwana w złożonym sprzeciwie wskazuje, że określona w polisie suma ubezpieczenia została określona według wartości rzeczywistej, a więc uwzględnia ona przyjęty w polisie stopień zużycia budynków w dniu zawarcia umowy. Zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o., jeżeli suma ubezpieczenia została ustalona według wartości rzeczywistej, uwzględnia się również faktyczne zużycie budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody.

W ocenie Sądu twierdzenia pozwanej jakoby w okresie od 05 maja 2021 roku do 22 czerwca 2021 roku ubezpieczone budynki zużyły się w procentach określonych w polisie plus ich zużycie od dnia zawarcia umowy do dnia powstania szkody są błędne. Określone
w polisie zużycie budynków zostało już uwzględnione przy obliczaniu sumy ubezpieczenia na dzień zawarcia umowy, przez co nie znajduje uzasadnienia pomniejszenie wartości należnego powodowi odszkodowania dodatkowo o takie samo zużycie budynków, skoro
art. 68 ust. 1 pkt 2 u.u.o. stanowi o uwzględnieniu faktycznego zużycia budynków od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności pozwanego do dnia powstania szkody. Biegły T. S. ustalił, że w ww. okresie budynek mieszkalny i stodoła uległ zużyciu o 0,02%.

Mając na uwadze powyższe ustalone przez biegłego odszkodowanie uwzględniające ww. zużycie (k. 178-203, 228-230) stanowi należną dla powoda kwotę, którą należało pomniejszyć tylko o kwotę wypłaconego już odszkodowania w łącznej wysokości 17.649,20 zł. Jednakże z uwagi na ograniczenie żądanego roszczenia do kwoty 4.000 zł, to Sąd zasądził kwotę objętą pozwem.

Na marginesie należy stwierdzić, że na rzecz powoda nie można było zasądzić pełnej różnicy między kwotami 30.367,05 zł a 17.649,20 zł, tj. 12.717,85 zł z uwagi na zakaz wyjścia ponad żądanie. Powód żądał tylko 4.000,00 zł w zakresie uszkodzonych budynków.

Sąd uznał, że należne odszkodowanie powinno zostać wyliczone z uwzględnieniem podatku VAT, gdyż poszkodowany E. O., od którego powód nabył przysługującą mu wobec pozwanego wierzytelność, nie był podatnikiem VAT, przez co nie mógł obniżyć należnego od niego podatku o kwotę podatku naliczanego przy nabyciu rzeczy (zob. uchwała SN z dnia 22 kwietnia 1997 roku w sprawie III CZP 14/97, Legalis nr 42658)

W konsekwencji powyższych rozważań, Sąd uwzględnił żądanie powoda zasądzając kwotę 4.000,00 zł tytułem uzupełniającego odszkodowania za szkodę z dnia 22 czerwca 2021r. oraz kwotę 1.476,00 tytułem zwrotu kosztów sporządzenia kosztorysu prywatnego.

Roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie znajduje podstawę prawną
w art. 481 § 1 k.c. zgodnie, z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Od cytowanej normy art. 14 u.u.o. wprowadza wyjątek, stanowiąc, że wypłata odszkodowania przez zakład ubezpieczeń winna zatem nastąpić
w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. W świetle niniejszej sprawy, pozwany został powiadomiony
o szkodzie w dniu 23 czerwca 2021 roku. W ocenie Sądu uzasadniało to dochodzenie przez stronę powodową odsetek od kwoty 4.000,00 zł od dnia 24 lipca 2021 roku, czyli po upływie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. Z kolei roszczenie o zwrot kosztów sporządzenia ekspertyzy prywatnej pojawiło się z dniem wytoczenia powództwa tj. z dniem nadania pozwu co miało miejsce w dniu 24 stycznia 2022r.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.

W pkt II zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.217,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 1.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 17,00 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, oraz 400,00 złotych tytułem zwrotu kosztów opłaty sądowej oraz zwrot części kosztów wynagrodzenia biegłego sądowego w kwocie 1.000,00 wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Powód wygrał sprawę w 100%. Dlatego też na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1935)
w sprawie opłat za czynności radców prawnych zasądzono kwotę 1.800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 złotych tytułem zwrotu kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Pozostała kwota stanowi zwrot opłaty sądowej od pozwu 400 zł uiszczonej przez powoda na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005r.
o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 1144) oraz zwrot zaliczki uiszczonej na koszty wynagrodzenia biegłego sądowego w zakresie budownictwa
w kwocie 1.000,00 zł, zaksięgowanej pod poz. sumy na zlecenie (...) (k. 160).

Wynagrodzenie biegłego obejmowało kwotę 2.582,46 zł, z czego 2.000,00 zł zostało pokryte z wpłaconych zaliczek przez strony oraz w pozostałej części tj. co do kwoty 582,46 zł ze środków Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Przysusze oraz kwotę 619,26 zł za opinię uzupełniającą, które zostało wypłacone z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją sumy na zlecenie (...) (k. 226). Postanowienia te nie zostały zaskarżone przez strony (vide: postanowienie z dnia 18 lipca 2023r. k. 211 oraz postanowienie z dnia 20 maja 2024r. k. 238)

W pkt III Sąd zwrócił na rzecz Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. z zaliczki zaksięgowanej pod pozycją sumy na zlecenie nr (...) kwotę 80,74 tytułem zwrotu części niewykorzystanej zaliczki.

Na marginesie wskazać należy, że omyłkowo Sąd w orzeczeniu końcowym nie dokonał rozliczenia kwoty 582,46 zł wypłaconej tymczasowo ze środków Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Przysusze tytułem wynagrodzenia biegłego sądowego, która to kwota winna obciążać stronę pozwaną.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i rozważania Sąd orzekł jak
w sentencji wyroku.